Pazar, Mayıs 11, 2025

Öğretim Tasarımı İçin En Popüler Yapay Zeka Araçları (Eylül 2024)

Başlıktaki yazıyı Dr Phil’s Newsletter, Powered by DOMS™️ AI sitesinde okuyunca bunu paylaşmanın iyi olacağını düşündüm ve kambersiz düğün olmaz deyip birazda Yapay Zeka kullanarak neler yapabileceğimi denemeye karar verdim. İlk olarak ilgi kaynaktaki yazıyı “NotebookLM artık kaynaklarınızla ilgili bir konuşmayı dinlemenize olanak sağlıyor” duyurusu ne kadar iş yapıyor diye bir denemek istedim sonuç aşağıda siz karar verin;

Hazır başlamışken ağanın eli tutulmaz deyişinden yola çıkıp Yapay Zeka kullanrak kaynaktaki yazı üzerinde çalışmaya devam ettim. Önce yazının bir özetini kendisi hazırlamıştı;

“Özet
Bu makale, eğitsel tasarım sürecinde kullanılan en popüler yapay zeka araçlarını ele alıyor. Yazara göre, 2024 Eylül ayında, eğitsel tasarımcılar bu araçları ADDIE modelinin tüm aşamalarında kullanıyorlar: analiz, tasarım, geliştirme, uygulama ve değerlendirme. Yazara göre, en önemli trendler ADDIE modelinin tüm aşamalarında AI entegrasyonunun artması, belirli görevlere odaklanan özel AI araçlarının kullanımı ve veriye dayalı karar vermenin artmasıdır.”

Sonra baktım ki YZ iyi sorular önermiş hatırı kalmasın diye sorup sonuçlarını aşağıda paylaştım;

Eğitim tasarımı süreçlerinde kullanılan yapay zekâ araçlarının yaygınlaşma trendleri nelerdir?
Öğretim Tasarımı Süreçlerinde Yapay Zeka Araçlarının Yaygınlaşma Trendleri

Kaynaklara göre, öğretim tasarımı süreçlerinde kullanılan yapay zeka (YZ) araçlarının yaygınlaşma trendleri şunlardır:

  • ADDIE Modeli Genelinde Daha Kapsamlı YZ Entegrasyonu: Geçmişte YZ çoğunlukla içerik oluşturmak için kullanılırken, artık analiz, tasarım, geliştirme, uygulama ve değerlendirme gibi öğretim tasarımı sürecinin tüm aşamalarında daha fazla YZ aracı kullanılmaktadır. Bu durum, YZ teknolojilerinin daha bütüncül bir şekilde benimsendiğini ve tüm iş akışında daha büyük bir dönüşüm yaşandığını göstermektedir.
  • Uzmanlaşma ve Göreve Özgü YZ Araçları: ChatGPT, Claude gibi genel amaçlı YZ modellerine güvenmek yerine, belirli öğretim tasarımı görevleri için özelleşmiş YZ araçları kullanma yönünde açık bir eğilim vardır. Örneğin, Descript paydaş görüşmelerini yazıya dökmek ve analiz etmek için kullanılırken, Fathom paydaş tartışmalarından ve öğrenci geri bildirimlerinden detaylı özetler ve eylem öğeleri oluşturmak için kullanılmaktadır.
  • Veriye Dayalı Karar Verme ve Öngörüler: Öğretim tasarımcıları tarafından kullanılan birçok YZ aracı, verileri analiz etmeye ve eyleme geçirilebilir öngörüler sağlamaya odaklanmaktadır. MS Analyse Data, SurveyMonkey Genius ve Julius AI gibi araçlar, öğrenci verilerini, performans ölçütlerini ve geri bildirimleri işlemek için giderek daha fazla kullanılmakta ve daha bilinçli ve veriye dayalı öğretim tasarımı kararları alınmasını sağlamaktadır.

Bu temel eğilimler, YZ’nin artık yalnızca sürecin bazı bölümlerini hızlandırmak için kullanılmadığını, aynı zamanda öğretim tasarımı uygulamalarını geliştirmek ve yeniden şekillendirmek için giderek daha fazla kullanıldığını göstermektedir. Burada öne çıkan nokta, daha önce hiç olmadığı kadar sağlam, veriye dayalı ve stratejik öğretim tasarımı kararları almak için YZ kullanmaya yeni bir vurgu yapılmasıdır ve bu durum, ne tür deneyimler tasarlamaya karar verdiğimiz ve bunları nasıl tasarladığımız konusunda dönüştürücü etkilere sahip olabilir.

Eğitim tasarımcıları yapay zekâ araçlarını hangi özel görevler için kullanıyor?

Eğitim tasarımcıları, öğretim tasarımı sürecinin her aşamasında çeşitli özel görevleri yerine getirmek için yapay zeka (YZ) araçlarını kullanmaktadır. Kaynaklarda belirtildiği gibi, bu görevler şunlardır:

Analiz

  • Paydaş görüşmelerini ve odak gruplarını yazıya dökme ve analiz etme: Descript ve Fathom gibi YZ araçları, eğitim tasarımcılarının ihtiyaç analizi için paydaş görüşmelerini ve odak gruplarını yazıya dökmelerine ve analiz etmelerine olanak tanır. Bu, eğitim ihtiyaçlarının değerlendirilmesi ve içerik planlaması için önemli içgörülerin çıkarılmasına yardımcı olur.
  • Öğrenci verilerinin ve performans ölçütlerinin analizini otomatikleştirme: MS Analyse Data, eğitim tasarımcılarının anket sonuçlarını ve değerlendirme puanlarını işlemek için kullandıkları bir YZ aracıdır. Bu, performans boşluklarını belirlemelerine ve öğrenme hedeflerini bilgilendirmelerine yardımcı olur.
  • Yapılandırılmamış öğrenci ve paydaş geri bildirimlerini yapılandırılmış, eyleme geçirilebilir içgörülere dönüştürme: Speak, eğitim tasarımcılarının sesli ve görüntülü geri bildirimleri işlemek için kullandıkları bir YZ aracıdır. Bu, öğrenme ihtiyaçlarını ve ders hedeflerini bilgilendirmek için yapılandırılmış veriler oluşturmalarına yardımcı olur.
  • İhtiyaç değerlendirme anketlerinin oluşturulmasını ve analiz edilmesini kolaylaştırma: SurveyMonkey Genius, eğitim tasarımcılarının anketler oluşturmak, dağıtmak ve analiz etmek için kullandıkları bir YZ aracıdır. Bu, öğrenci ihtiyaçları ve organizasyon hedefleri hakkında kritik veriler toplamalarına yardımcı olur.
  • Öğrencilerin konu alanındaki mevcut bilgilerini değerlendirmek için teşhis değerlendirmeleri oluşturma: Quizgecko, eğitim tasarımcılarının ön değerlendirmeler oluşturmak için kullandıkları bir YZ aracıdır. Bu, bilgi boşluklarının belirlenmesine ve öğretim içeriğinin kapsamının bilgilendirilmesine yardımcı olur.
  • Kapsamlı ihtiyaç analizi için çeşitli öğrenci ve paydaş bakış açılarını simüle etme: ChatGPT-4, eğitim tasarımcılarının potansiyel öğrenci profilleri, paydaş endişeleri ve öğrenme senaryoları oluşturmak için kullandıkları bir YZ aracıdır. Bu, ihtiyaç değerlendirmelerinin kapsamını genişletmelerine yardımcı olur.
  • Büyük miktarda arka plan bilgisinin yanı sıra öğrenci ve paydaş girdisinin analiz edilmesine ve özetlenmesine yardımcı olma: Claude, eğitim tasarımcılarının kapsamlı belgeleri işlemek ve sentezlemek için kullandıkları bir YZ aracıdır. Bu, öğrenme hedeflerini ve içerik stratejisini bilgilendirmek için önemli noktaları çıkarmalarına yardımcı olur.

Tasarım

  • Öğrenme etkinlikleri ve içerik sunum stratejileri için yaratıcı fikirler üretme: ChatGPT ve Claude, eğitim tasarımcılarının yenilikçi tasarım fikirleri geliştirmek, hedefler yazmak ve ders taslakları oluşturmak için kullandıkları YZ araçlarıdır.
  • Ders açıklamalarını öğretim taslaklarından net ve öz bir şekilde hazırlama: Jasper, eğitim tasarımcılarının ham fikirlerini daha cilalı ders genel görünümlerine dönüştürmek için kullandıkları bir YZ aracıdır. Bu, netliği ve organizasyon hedefleriyle uyumu sağlamalarına yardımcı olur.
  • İlgili araştırmaları çeşitli kaynaklardan küratörlüğünü yapma ve özetleme: Liner AI, eğitim tasarımcılarının konu ve en uygun öğretim stratejileri hakkında bilgileri birden fazla kaynaktan hızla toplamak ve sentezlemek için kullandıkları bir YZ aracıdır. Bu, içerik seçimi ve sıralama kararlarını bilgilendirmelerine yardımcı olur.
  • Alıntı yapılan öğretim tasarımı teorilerine ve en iyi uygulamalara hızlı erişim sağlama: Perplexity, eğitim tasarımcılarının araştırmalara, sektör raporlarına ve diğer verilere hızlı bir şekilde başvurmak ve bunları ders tasarımlarına dahil etmek için kullandıkları bir YZ aracıdır.
  • Öğrenme teorileri, öğretim stratejileri ve ders alanı bilgileri üzerine akademik araştırmaları özetleme: Consensus, eğitim tasarımcılarının akran değerlendirmesinden geçmiş araştırmalara hızlı bir şekilde başvurmak ve bunları ders tasarımlarına dahil etmek için kullandıkları bir YZ aracıdır.
  • Öğretim taslaklarını görsel olarak çekici sunum destelerine dönüştürme: Gamma, eğitim tasarımcılarının ders yapısını, hedeflerini, stratejilerini vb. paydaşlara ileten profesyonel slayt destelerini hızla oluşturmak için kullandıkları bir YZ aracıdır.
  • Öğretim materyallerinin ve iletişimlerinin netliğini ve profesyonelliğini artırma: Grammarly, eğitim tasarımcılarının yazılı içeriklerini iyileştirmek için kullandıkları bir YZ aracıdır. Bu, tüm materyallerin net, öz ve hatasız olmasını sağlamalarına yardımcı olur.

Geliştirme ve Uygulama

  • Belirli öğrenme hedeflerine göre uyarlanmış, metinden özel görseller ve infografikler oluşturma: Ideogram ve Flux, eğitim tasarımcılarının karmaşık kavramların anlaşılmasını artıran ve öğrenci katılımını iyileştiren benzersiz, alakalı görseller oluşturmak için kullandıkları YZ araçlarıdır. Ayrıca, tüm görsellere benzer stiller uygulayarak temalı ve markalı görseller oluşturmak için de kullanılırlar.
  • YZ tarafından oluşturulan sunucularla metinden video içeriği üretme: Synthesia ve HeyGen, eğitim tasarımcılarının video dersleri, demolar ve ders tanıtım materyalleri oluşturmak için kullandıkları YZ araçlarıdır.
  • Öğretici ses ve video için profesyonel seslendirmeler oluşturma: ElevenLabs, eğitim tasarımcılarının öğrenme materyallerine yüksek kaliteli anlatım eklemek için kullandıkları bir YZ aracıdır. Bu, erişilebilirliği ve katılımı artırmalarına yardımcı olur.
  • Öğrenci desteği için YZ destekli özel ders sistemleri ve sohbet robotları geliştirme: Poe, eğitim tasarımcılarının resmi öğretim süresinin dışında öğrenciler için ek destek ve rehberli uygulama sağlayan akıllı özel ders sistemleri oluşturmak için kullandıkları bir YZ aracıdır.
  • Ders tanıtımı ve temel kavram açıklaması için ilgi çekici video içeriği üretme: InVideo, eğitim tasarımcılarının dikkat çekici tanıtım içeriği ve karmaşık konular için öz açıklayıcı videolar oluşturmak için kullandıkları bir YZ aracıdır.
  • Ders senaryoları, anlatılar ve öğretim içeriği için açıklamalar yazmaya yardımcı olma: Claude, eğitim tasarımcılarının ders senaryoları, anlatılar ve öğretim içeriği için açıklamalar hazırlamak için kullandıkları bir YZ aracıdır.

Değerlendirme

  • Öğretimin etkinliğini değerlendirmek için öğrenci performans verilerini analiz etme: Julius AI, eğitim tasarımcılarının öğrenci verilerini işlemek, performans trendlerini görselleştirmek ve ders etkinliği hakkında raporlar oluşturmak için kullandıkları bir YZ aracıdır.
  • Ders geri bildirim anketlerinin oluşturulmasını ve analiz edilmesini kolaylaştırma: SurveyMonkey Genius, eğitim tasarımcılarının öğrenci geri bildirimlerini toplamak ve analiz etmek için kullandıkları bir YZ aracıdır. Bu, ders iyileştirme alanlarını belirlemelerine ve memnuniyet düzeylerini ölçmelerine yardımcı olur.
  • Öğrenme çıktıları ölçmek için nicel değerlendirme verilerini işleme: MS Analyse Data, eğitim tasarımcılarının ön ve son test puanlarını analiz etmek, bilgi kazanımlarını hesaplamak ve öğrenme hedeflerine ulaşmayı değerlendirmek için kullandıkları bir YZ aracıdır.
  • Öğrencilerden ve paydaşlardan gelen nitel geri bildirimleri eyleme geçirilebilir içgörülere dönüştürme: Speak, eğitim tasarımcılarının sesli veya görüntülü geri bildirim oturumlarını işlemek için kullandıkları bir YZ aracıdır. Bu, ders iyileştirme için temel temaları ve önerileri çıkarmalarına yardımcı olur.
  • Öğrenci görüşmelerinden ve odak gruplarından gelen sözlü geri bildirimleri yazıya dökme ve analiz etme: Descript, eğitim tasarımcılarının nitel geri bildirim oturumlarını doğru bir şekilde yazıya dökmek ve analiz etmek için kullandıkları bir YZ aracıdır. Bu, öğrenci deneyimlerinin kapsamlı bir şekilde gözden geçirilmesini kolaylaştırır.
  • Yazıya dökülen geri bildirim ve değerlendirme tartışmalarının derinlemesine analizini sağlama: Fathom, eğitim tasarımcılarının yazıya dökülen geri bildirim oturumlarından ayrıntılı içgörüler oluşturmak için kullandıkları bir YZ aracıdır. Bu, ders iyileştirmeleri için veri odaklı kararları bilgilendirmelerine yardımcı olur.
  • Bilgi kalıcılığını ve uygulamasını değerlendirmek için ders sonrası değerlendirmeler oluşturma: Quizgecko, eğitim tasarımcılarının öğretimin etkinliğini ve öğrencilerin yeni bilgileri uygulama becerisini ölçen çeşitli değerlendirme öğeleri oluşturmak için kullandıkları bir YZ aracıdır.

Sonuç olarak, eğitim tasarımcıları, öğretim tasarımı sürecinin verimliliğini artırmak, içgörüleri artırmak ve daha etkili öğrenme deneyimleri yaratmak için giderek artan bir şekilde YZ araçlarını kullanmaktadır.

Son soru; Yapay zekâ tabanlı araçlar eğitim tasarımını nasıl etkiliyor?

Yapay Zeka Tabanlı Araçların Eğitim Tasarımına Etkisi

Yapay zeka tabanlı araçlar, eğitim tasarımının her aşamasında giderek daha fazla kullanılmakta ve bu alanda önemli etkilere yol açmaktadır. Kaynaklar, bu etkinin öncelikle üç ana eğilimde gözlemlendiğini belirtmektedir:

1. ADDIE Modeli Genelinde Kapsamlı Yapay Zeka Entegrasyonu: Geçmişte yapay zeka çoğunlukla içerik oluşturmada kullanılırken, günümüzde analiz, tasarım, geliştirme, uygulama ve değerlendirme gibi eğitim tasarım sürecinin tüm aşamalarında daha fazla yapay zeka tabanlı araç kullanılmaktadır. Bu durum, yapay zeka teknolojilerinin daha bütüncül bir şekilde benimsendiğini ve tüm iş akışında daha büyük bir dönüşümü işaret etmektedir.

Örnek olarak:

  • Analiz: Descript ve Fathom gibi araçlar, paydaş görüşmelerini ve öğrenci geri bildirimlerini analiz ederek eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesine yardımcı olur.
  • Tasarım: ChatGPT ve Claude, öğrenme etkinlikleri ve içerik sunumu için yaratıcı fikirler üretirken, Liner AI ise konuyla ilgili araştırmaları özetleyerek içerik seçimi ve sıralamasına yardımcı olur.
  • Geliştirme: Synthesia ve HeyGen, metinlerden video içeriği üretirken, ElevenLabs profesyonel seslendirmeler oluşturur.
  • Uygulama: Poe, öğrencilere ek destek ve rehberlik sağlamak için yapay zeka destekli özel ders sistemleri ve sohbet robotları geliştirmede kullanılır.
  • Değerlendirme: Julius AI, öğrenci performans verilerini analiz ederek öğretimin etkinliğini değerlendirirken, SurveyMonkey Genius ise geri bildirim toplamak ve analiz etmek için kullanılır.

2. Uzmanlaşma ve Göreve Özel Yapay Zeka Araçları: ChatGPT veya Claude gibi genel amaçlı yapay zeka modellerine güvenmek yerine, belirli eğitim tasarımı görevleri için özelleşmiş yapay zeka araçları kullanma yönünde açık bir eğilim vardır. Örneğin, Descript transkripsiyon ve analiz için kullanılırken, Quizgecko değerlendirme oluşturma konusunda uzmanlaşmıştır.

3. Veriye Dayalı Karar Alma ve Öngörüler: Eğitim tasarımcıları tarafından kullanılan yapay zeka araçlarının çoğu, verileri analiz etmeye ve eyleme geçirilebilir öngörüler sağlamaya odaklanmaktadır. MS Analyse Data, SurveyMonkey Genius ve Julius AI gibi araçlar, öğrenci verilerini, performans ölçütlerini ve geri bildirimleri işlemek için giderek daha fazla kullanılmakta ve daha bilinçli ve veriye dayalı eğitim tasarımı kararları alınmasını sağlamaktadır.

Sonuç olarak, yapay zeka eğitim tasarımını hızlandırmak için kullanılmasının ötesinde, aynı zamanda eğitim tasarım uygulamalarını artırmak ve yeniden şekillendirmek için giderek artan bir şekilde kullanılmaktadır. Bu durum, daha önce hiç olmadığı kadar güçlü, veriye dayalı ve stratejik eğitim tasarımı kararları almak için yapay zekayı kullanmaya yeni bir vurgu yapıldığını ve bunun da ne tür deneyimler tasarlayacağımız ve bunları nasıl tasarlayacağımız konusunda dönüştürücü etkileri olabileceğini göstermektedir.

Bir de Özet Belge hazırlamasını istedim hatırımı kırmadı;

En Popüler Öğretim Tasarımı Yapay Zeka Araçları (Eylül 2024) – Bir Derleme

Kaynak: Dr. Philippa Hardman’ın “The Most Popular AI Tools for Instructional Design (September, 2024)” başlıklı Substack yazısı.

Ana Konu: Dr. Hardman, son bir yılda yapay zeka kullanan öğretim tasarımcılarının çalışma alışkanlıklarını analiz ederek, en popüler yapay zeka araçlarını ve bunların ADDIE modelinin her aşamasında nasıl kullanıldığını ortaya koyuyor.

Önemli Bulgular:

  • ADDIE Modeli Genelinde Kapsamlı Yapay Zeka Entegrasyonu: Yapay zeka artık sadece içerik oluşturmak için değil, analiz, tasarım, geliştirme, uygulama ve değerlendirme dahil olmak üzere öğretim tasarım sürecinin tüm aşamalarında kullanılmaktadır.
  • Uzmanlaşma ve Göreve Özgü Yapay Zeka Araçları: ChatGPT ve Claude gibi genel amaçlı yapay zeka modellerine ek olarak, belirli öğretim tasarımı görevleri için özel yapay zeka araçlarının kullanımı artmaktadır.
  • Veriye Dayalı Karar Verme: MS Analyse Data, SurveyMonkey Genius ve Julius AI gibi araçlar, öğrenci verilerini, performans ölçütlerini ve geri bildirimleri işlemek için giderek daha fazla kullanılmakta ve daha bilinçli ve veriye dayalı öğretim tasarımı kararlarını mümkün kılmaktadır.

Önemli Noktalar:

Analiz:

  • Descript & Fathom: Paydaş görüşmelerini ve öğrenci geri bildirimlerini yazıya dökmek ve analiz etmek için kullanılıyor.
  • MS Analyse Data: Öğrenme boşluklarını belirlemek için öğrenci verilerini ve performans ölçütlerini analiz ediyor.
  • Speak: Yapılandırılmamış geri bildirimleri yapılandırılmış, eyleme geçirilebilir verilere dönüştürüyor.
  • SurveyMonkey Genius: İhtiyaç değerlendirme anketlerinin oluşturulmasını ve analiz edilmesini kolaylaştırıyor.
  • Quizgecko: Öğrencilerin mevcut bilgilerini değerlendirmek için teşhis değerlendirmeleri oluşturuyor.
  • ChatGPT-4: Kapsamlı ihtiyaç analizi için çeşitli öğrenci ve paydaş bakış açılarını simüle ediyor.
  • Claude: Çok sayıda arka plan bilgisinin yanı sıra öğrenci ve paydaş girdilerinin analiz edilmesine ve özetlenmesine yardımcı oluyor.

Tasarım:

  • ChatGPT & Claude: Öğrenme etkinlikleri ve içerik sunum stratejileri için yaratıcı fikirler üretiyor, ders taslakları oluşturuyor ve hedefler yazıyor.
  • Jasper: Ders taslaklarından açık ve öz ders açıklamaları oluşturuyor.
  • Liner AI: Çeşitli kaynaklardan ilgili araştırmaları kürate ediyor ve özetliyor.
  • Perplexity & Consensus: Öğretim tasarımı teorilerine ve en iyi uygulamalarına hızlı erişim sağlıyor.
  • Gamma: Öğretim taslaklarını görsel olarak çekici sunum destelerine dönüştürüyor.
  • Grammarly: Öğretim materyallerinin ve iletişimlerin netliğini ve profesyonelliğini artırıyor.

Geliştirme ve Uygulama:

  • Ideogram & Flux: Öğrenme hedeflerine göre uyarlanmış özel görseller ve infografikler oluşturuyor.
  • Synthesia & HeyGen: Yapay zeka tarafından oluşturulan sunucularla metinden video içeriği üretiyor.
  • ElevenLabs: Öğretici ses ve video için profesyonel seslendirmeler oluşturuyor.
  • Poe: Öğrenci desteği için yapay zeka destekli özel ders sistemleri ve sohbet robotları geliştiriyor.
  • InVideo: Ders tanıtımı ve temel kavram açıklaması için ilgi çekici video içeriği üretiyor.
  • Claude: Ders senaryoları, anlatımlar ve açıklamalar yazmaya yardımcı oluyor.

Değerlendirme:

  • Julius AI: Öğretimin etkinliğini değerlendirmek için öğrenci performans verilerini analiz ediyor.
  • SurveyMonkey Genius: Ders geri bildirim anketlerinin oluşturulmasını ve analiz edilmesini kolaylaştırıyor.
  • MS Analyse Data: Öğrenme çıktıları ölçmek için nicel değerlendirme verilerini işliyor.
  • Speak: Öğrencilerden ve paydaşlardan gelen nitel geri bildirimleri eyleme geçirilebilir verilere dönüştürüyor.
  • Descript & Fathom: Öğrenci görüşmelerinden ve odak gruplarından gelen sözlü geri bildirimleri yazıya döküyor ve analiz ediyor.
  • Quizgecko: Bilgi akılda tutmayı ve uygulamayı değerlendirmek için ders sonrası değerlendirmeler oluşturuyor.

Sonuç:

Dr. Hardman, yapay zekanın artık öğretim tasarım süreçlerini hızlandırmak için değil, aynı zamanda öğretim tasarımı uygulamalarını geliştirmek ve yeniden şekillendirmek için kullanıldığını savunuyor. Yapay zeka, daha güçlü, veriye dayalı ve stratejik öğretim tasarımı kararları almak için giderek artan bir şekilde kullanılıyor ve bu da tasarladığımız deneyim türleri ve bunları nasıl tasarladığımız konusunda dönüştürücü etkilere sahip.

Şimdi gelelim zurnanın zırt dediği yere; Bu makaleyi öğrencilere okuma ödevi olarak verip sonra değerlendirmeye çalışsaydım yukarıdaki Türkçe metin için kimi değerlendirecektim?

Bu tür ödevlerle değerlendirme yapacakların işi gittikçe zorlaşıyor. Ben gene kendi fikrimi paylaşarak bitireyim; “Bilmek yetmez, yapabilmek gerekir, bilenler kusura bakmasın artık Yapay Zeka var”

Kaynaklar;

 

Runway’in Motion Brush’ı çok etkileyici?

Resme tıklayınca gelen videoda işler kolay görünüyor ama gerçekten bu kadar kolay mı? bu konuda benzeri örnek üretmek isteyenler için daha fazla bilgi için bazı kaynaklar paylaşacağım. Aşağıdaki youtube videoları yapılabilecekler konusunda epeyce detaylı bilgiler içeriyor.

Daha fazla ilerlemeden önce Runway’in Motion Brush özelliğinin kullanımı konusunda bir bağlantı paylaşmak istiyorum;

How to Use Multi Motion Brush | Runway Academy(https://www.youtube.com/@RunwayML)

Resimden video animasyonu üretmek için aşağıdaki kaynak epeyce bilgi verici 🙂 Özellikle 7:19 dakikasına bakmakta fayda var. En son bölümü (16:10) izlemenizi tavsiye ederim.

Her uygulamada olduğu gibi öncelikle kullanıcı oluşturmak gerekiyor, paralı olmayan sürümlar genelde kısıtlı oluyor, paranız, ilginiz varsa “Imagination is more important than knowledge, A. Einstein” 🙂 

 

Öğretmensiz Sınıf mı? Öğretmensiz Okul mu?

Dün “Sky “News” tarafından paylaşılan bu haber sosyal medyada epeyce paylaşıldı fakat paylaşımlarda dikkatimi çeken konu işin aslının “Öğretmensiz Sınıf mı? Öğretmensiz Okul mu?” olduğu kısmı. İnsanlar abartmayı seviyor galiba. İlgili haberde İngiltere’de(Londra) “David Game College” isimli bir özel okul 20 GCSE (General Certificate of Secondary Education) öğrencisi için özel gözlüklerin kullanıldığı ve içeriğin AI destekli sunulduğu öğretmen bulunmayan bir sınıf modelini uygulama başlamış. Tanıtım videosunu izlediğimizde;

            School introduces UK’s first ‘teacherless’ classroom using artificial intelligence

Aslında okul denilince insanın aklına daha karmaşık bir sistem geliyor bir kaç dersin sınırlı sayıda öğrenci için özel bir programda uygulanmasını düşününce. Okul bizi hayata hazırlamak için varsa sadece birkaç dersin (hepsi de olabilir) Yapay Zeka tarafından verilmesi hayata hazırlanmak için yeterli olabilir mi? Gerçi eğitim hayatın kendisi olduğu için (ben öyle olduğuna inanıyorum) Yapay Zeka insanları hayata hazırlayabilir mi? bir soru daha Yapay zeka bu iş için yeterli mi?

Videonun son kısmına doğru bu fikre karşı konuşanlar da var; “..ve gençleri geliştirmek ve genç yetişkinlere dönüştürmek konusunda, bazı insanlar aynı fikirde değil ve öğretmenleri denklemden çıkarmanın uzun vadede öğrencilere zarar vereceğini söylüyor Chris McGovern kendisi bir baş öğretmendi ve 10 numaranın eğitim danışmanıydı, şimdi bu tür fikirlere karşı kampanya yürütüyor: çocuklar bu yapay zeka deneyiminden çok şey kaybedecekler, öğretmenlere ihtiyaç duyuyorlar, diğer çocuklarla etkileşime girmeleri gerekiyor ve bu kurgu temelde sorunlu ortamda sadece Yapay zeka ve bilgisayar ekranı var, onun bir makine olması ve hareketsiz olmasıdır, bu yüzden öğrenme sürecini hemen insanlıktan çıkarıyorsunuz, bu ruhsuz bir kasvetli gelecek, eğer kurgu yapay zeka yolunda ilerleyecekse, sadece geçen yıl, Eğitim Bakanlığı öğretmenlerin yerinin doldurulamaz olduğunu söyledi, bir yapay zeka asla öğretmenlerin profesyonel yargısının ve öğrencileriyle olan kişisel ilişkilerinin yerini alamaz…”

Bu sorular konusunda Eğitim/Öğretim/Öğrenme için Yapay zeka bize fırsatlar sunuyor ama için insan-insan ilişkisi olmadan bu işin zor olacağı yönünde. Eğitim konusunda Yapay Zeka 3M kaynaklı sorunlara çözüm getirebilir ama Eğitimin kendisi bu 3M’den çok büyük. 3M nedir derseniz?

  1. Öğrenmede Minimum Yasası
  2. Aklımda Kalanlar!: Türk Eğitim Sisteminin 3M Çıkmazı
                                Türk Eğitim Sisteminin 3M Sorunu Nedir?

 

Yapay Zeka ile Sesinizi Müziğe Dönüştürün!

Eylül 1, 2024 / No Comments

Yapay Zeka ile Sesinizi Müziğe Dönüştürün!

Başlıktaki paylaşımı LinkedIn’de görmüştüm, ilk görüşte son yapay zeka mucizevi uygulamalarından olduğunu düşünüp bende paylaştım.

Fakat, daha sonra bu uygulamanın kaynağı nedir şeklinde sorular gelmeye başlayınca merak edip paylaştığım kaynağa baktım ama paylaşımın kaynağı hakkında herhangi bir bilgi bulamadım. Merak edip aramaya başladım sonuçta bu örnaklerin aşağıdaki kaynaktan alındığını gördüm. Hep inandığım cümleyi tekrarlayıp “Bilgi paylaştıkça çoğalır” sizlerle asıl kaynağı paylaşayım istedim. Aslında, video dikkatlice incelenecek olursa 2023 eyül ayında üretilmiş ve tek bir uygulama kullanılarak üretilmemiş, yaklaşık 13 dakikalık bir video, meraklısı bu yöntemi kullanarak çok yaratıcı işler yapabilir. Aynı youtube kanalında müzik konusunda çok ilginç içerikler var.

Turn Your Voice Into Any Instrument with AI (Tutorial)

Son söz, bu tür paylaşım yapan arkadaşlar eğer kaynak paylaşımıda yapabilirlerse daha faydalı olabililer. Unutmadan;
“Bilmek Yetmez,Yapabilmek Gerekir! Bilenler Kusura Bakmasın, Artık Yapay Zeka Var!”

Kaynaklar:

  1. https://www.linkedin.com/posts/yapayzekaenstitusu_yapayzeka-ai-artificialintelligence-activity-7235587145787183104-0BfG?utm_source=share&utm_medium=member_desktop
  2. Turn Your Voice Into Any Instrument with AI (Tutorial) – YouTube


 Kitlesel Keriz Silkelemede Sona Yaklaşıyor muyuz?

Ağustos 24, 2024 / No Comments

Keriz Silkeleme işinde çağ atladık.


21 Aralık 2021’de resimdeki paylaşımı yapmışım.

  https://www.facebook.com/m.yasar.ozden/posts/pfbid02pz5zZoAvaWpUpWXxibhBG5oZDmrKAdCV4jAcyz11BWRjZUWKgJ72G855JuAGet6Dl


Resimde “Keriz Silkeleme” işinin nasıl olduğunu kendimce özetlemişim. Bu işi kimler yapıyorsa bu işi oldukça iyi biliyorlar gibi görünüyor. 2014 sonlarında farkına vardığım bu durum epeyce sürdükten sonra işi NAS’a bağladık sonrasında döviz kurunu sabit tutmak için KKM’yi bulduk ve o arada sabit kur yüksek faiz ile epeyce servet aktarımı yapıldı. Yetmedi bu sırada kur sabit kaldığı ve enflasyonla kur artışı arasındaki fark büyük olduğundan TL kazanıp bunu kura yatıranlar için çok uygun bir ortam oluştu. Fakat yavaş yavaş enflasyonla soyulan düşük gelirlilerden transfer edilen bu güzel kazancı artırmak için son hamleye geldi sıra. Evet, şimdi sırada çok kolay ucuza edindiğimiz dövizden gene kazancı artırmak için birden dövizin yükselmesi gerekiyor. Gene “Faiz yüksek”mi? desek, Şİmşek gitmeli mi? desek ne desek acaba?


Ferhan Şensoy’dan bir alıntı “Uyumak faydalı bir etkinlik fakat kitlesel olunca sorun oluyor”. Haydi çocuklar uykuya derdi Adile Naşit 🙂



Keriz Silkeleme

yazan myozden

 

Google just upgraded Gemini

Gemini 1.5 Flash is officially here!

Google Gemini yeni güncellemesi olan Gemini 1.5 Flash artık hem mobil hem de WEB sürümü olarak kullanılabiliyor. Bu yeni sürüm bir çok yenilik içeriyor.

Özellikleri kısaca özetlemek gerekirse;

  1. Hem web’de hem de mobilde kullanılabilir
  2. Daha Akıllı ve Daha Hızlı yanıtlar
  3. Daha uzun bağlam
    Flash’ın varsayılan olarak bir milyon belirteçli bir bağlam penceresi vardır, bu da bir saatlik videoyu, 11 saatlik sesi, 30.000’den fazla kod satırı içeren kod tabanlarını veya 700.000’den fazla kelimeyi işleyebileceğiniz anlamına gelir.
  4. Belge yüklemeleri:
    1.500 sayfaya kadar yükleyin veya 100 e-postayı özetleyin. Gemini Advanced, size zaman kazandırmak ve üretkenliği artırmak için hızlı özetler, kişiselleştirilmiş geri bildirimler ve eyleme geçirilebilir içgörüler sunar.
  5. Veri Analizleri:
    Büyük veri kümelerinden veya araştırma makalelerinden önemli içgörüleri ve eğilimleri otomatik olarak ayıklayın.
  6. Multimodal Prompt
    Gemini 1.5 Pro’ya bir çizim sunuldu ve “Bu hangi an?” diye soruldu. Gemini 1.5 Pro bunu da başarıyor!
  7. 44 Dakikalık Uzun Videoları Analiz Etme:
    Model, sessiz Buster Keaton filmini doğru bir şekilde analiz eder, olay örgüsünü, olayları ve küçük ayrıntıları belirler.

Artık daha hızlı ve daha yararlı yanıtlar için Gemini’nin ücretsiz sürümünde 1.5 Flash’a erişebilirsiniz. Gemini’yi burada deneyin

Kolay gelsin.

 

SearchGPT Prototipi (OpenAI)

OpenAI sayfasındaki duyuruda “Size net ve alakalı kaynaklarla hızlı ve zamanında yanıtlar veren yeni AI arama özelliklerinin geçici bir prototipi olan SearchGPT’yi test ediyoruz” diyor.

Prototipi kullanmak için bekleme listesine kayıt yaptırmak gerekiyor

İlgili sayfada bu yeni özelliğin neler yapabileceği konusunda detaylı bilgi verilmekte.

 

Dikkatli Paylaşın: Telekom, çocukların fotoğraflarının çevrimiçi ortamda sorumlu kullanımı konusunda bizleri uyarıyor!

“ShareWithCare” | Deutsche Telekom

Yukarıdaki bağlantı aşağıdaki cümle ile başlıyor okumakta fayda çünkü “Sorun: İnternette yayınlandıktan sonra, resimler ve genellikle diğer kişisel veriler dünya çapında ve sınırsız olarak kullanılabilir.”

“Ortak deneyimleri dijital olarak karmaşık olmayan bir şekilde paylaşmayı seviyoruz. Tatillerin, aile kutlamalarının, okul gezilerinin veya hafta sonu gezilerinin resimleri: arkadaşlarımız ve ailemizle paylaşmak istediğimiz duygusal anlar. Bu genellikle çok dikkatsizce olur. Sorun: İnternette yayınlandıktan sonra, resimler ve genellikle diğer kişisel veriler dünya çapında ve sınırsız olarak kullanılabilir.”

Sosyal medyada paylaşım yapmadan önce çok düşünmek gerekiyor. Emin olmak için aşağıdaki videoya bakabilirsiniz.

A Message from Ella | Without Consent

Kaynak:

“ShareWithCare” | Deutske Telekom

AI ile Tehdit Ediliyorsanız Ne Yapmalısınız? Kaan Gülten

 

META’dan Şaşırtıcı Güncellemeler!

Meta büyük bir bomba patlattı, WhatsApp, Instagram, Messenger ve Facebook BÜYÜK güncellemeler aldı. İşte sizi şaşırtacak 7 Harika Özelliği görmek için aşağıdaki sayfalara göz atmakta fayda var.

Meta just dropped a bombshell

WhatsApp, Instagram, Messenger and Facebook got MASSIVE upgrades.

Here are 7 Cool Features that will surprise you: pic.twitter.com/fX29BvMT61— Poonam Soni (@CodeByPoonam) July 24, 2024

 

Eğitimde Yeni Paradigma: Algıcılık olabilir mi? New paradigm in education: Could it be perceptionism

Not: https://youtu.be/zo3jAzPTJyo (Hakikat Sonrası Dönemde Yapay Zeka ve Eğitime Etkileri)

Paradigma kavramı, yaşamımızdaki değişim, dönüşüm ve yeni oluşumları daha iyi anlayabilmek için kullanılmaktadır. Paradigma, belli bir zaman dilimi içinde bir insan gurubunun düşünme biçimi ve davranışlarını belirleyen bir dünya görüşü, bilgi dayanağı, bir izlenceler bütününü açıklamak için kullandığımız bir terim  olarak tanımlanabilir.  Aslında, canlıların yaşamları boyunca çevrelerinde oluşan değişimlere bağlı olarak yaşama verdikleri anlam da değişmekte sonuçta yeni paradigmaların ortaya çıkması kaçınılmaz olmaktadır. Şimdi yakın tarihimizde olan değişimler ve bunların yaşamımıza olan etkilerini anlayabilmek için neler değişmiş kısaca bir bakalım. Özellikle, son iki yüz yıl içinde gerçekleşen endüstri devrimlerinde oluşan değişimler yaşamımızı derinden etkilediği için buna bağlı olarak sahip olduğumuz paradigmalarda da değişimler gerçekleşmiştir. Kısaca artık hayatımızda nesnelerin İnterneti, WEB 3.0, Makina öğrenmesi, Yapay Zeka, gibi terminolojinin yanı sıra bilinç aktarılabilir mi? İnsanlara çip takılabilir mi? Gibi nur topu sorularımız olmuş durumda. Bu kısa girişin bütün sorulara ve yenilikleri açıklamaya yetmeyeceğini biliyorum ama bir an önce bu değişimlerin Eğitim-Öğretim ortamlarına nasıl etki yaptığı konusundaki düşüncelerimi paylaşmak istiyorum.

Endüstri devrimlerinin etkisi sadece üretim ve teknolojik değişimlere neden olmakla sınırlı kalmamaktadır. Bu değişimlerin insan profilleri de değişime bağlı olarak değişmek zorunda kalınca buna uygun EĞİTİM ve ÖĞRETİM değişimlerini de beraberinde getirmektedir. Fakat, paradigma değiştirmek “din değiştirmekten zor olduğu için” henüz işin tam olarak farkına varabilmiş değiliz.  Çok uzun zamandır “Bilmek yetmez, Yapabilmek gerekir, bilenler kusura bakmasın Google’ı işe aldık” diye yazarken birden yaşamımıza  Yapay Zeka tabanlı uygulamaların girmesiyle birlikte kullandığım bu cümleyi gözden geçirmek zorunda kaldım ve yeni hali “Bilmek yetmez, Yapabilmek gerekir, bilenler kusura bakmasın ChatGPT’yi (Google Gemini’yi vb.) işe aldık şeklinde oldu. Umarım çok kısa sonra yeniden göz geçirmek zorunda kalmam ????Peki bu değişimlere ayak uydurabiliyor muyuz? Çok emin değilim, geçen yılın ocak ayında “Endüstri Devrimi Okullarının Sonu mu? Diye bir yazı paylaşıp sorunlu okul yapımızı anlatmaya çalışmıştım, umarım ilgililerin (yetkili olması iyi olur) dikkatini çekebilmişimdir. Biz farkına varsak da varmasak da bilgisayar dediğimiz bu sihirli araçla olan iletişim çabamızda epeyce yol almış bulunuyoruz.

Geldiğimiz noktada artık aramızdaki iletişim kendi dilimizi kullanılarak yapılabilir duruma geldi? (bu nokta çok önemli bence hala bilenlerin hizmetinde bu araçlar). Artık sorularımızı Google abimize değil bu yapay zeka tabanlı araçların uyarı çubuklarına yazıyor ve Google araştırmalarında olduğu gibi milyonlarca ilişikli, ilişkisiz bağlantı için bulmak zorunda kalmıyoruz. Buraya kadar her şey bizi mutlu edecek gibi görünüyor fakat biraz dikkatli araştırma yapmaya başlayınca hikâyenin hiçte görünmediği gibi olan durumlarla karşılaşmak mümkün olabiliyor. Örneğin bu yapay zeka araçları çok kolaylıkla olmayan kaynaklar oluşturup onlara atıf yapabiliyor. Eğer kullanıcı bu kaynakları gerçek gibi kullanacak olursa ve bunu gene sosyal medya aracılığıyla paylaşacak olursa çok kolaylıkla oluşturulan bu yeni GERÇEĞE (algıya) inananlar bulabiliyor. Gerçekte (gerçek her neyse? Bana göre Schrödinger’in kedisi ????). Aslında bu durum için en uygun tanımlama herhalde “Hakikat Sonrası Dönem” olabilir. Kısaca tanımlamak istersek; ben chatGPT’ye sordum ve başka kaynaklardan da araştırdım ????

  • “Post-truth,” İngilizce bir terim olup, genellikle siyaset, medya ve toplumun diğer alanlarında kullanılan bir kavramdır. Post-truth, objektif gerçeklik ve gerçeklikle ilgili olguların, duygusal ve kişisel inançlardan veya ideolojik görüşlerden daha az etkili olduğu bir durumu tanımlar.
  • Post-truth dönemi olarak adlandırılan bu dönemde, duygusal etkiler, kişisel inançlar ve ideolojik önyargılar, kamuoyunu şekillendirmede ve politik tartışmalarda bilimsel gerçekler veya objektif verilerden daha fazla öneme sahip olabilir. Bu durum, siyasi söylemlerde, medya raporlarında, kampanyalarda ve halkla ilişkilerde sıklıkla görülebilir.
  • Post-truth dönemi, bilginin erişilebilirliğinin artmasıyla birlikte, bilgi kirliliği, yanlış bilgilendirme ve manipülasyonun da artmasıyla ilişkilendirilir. Sosyal medyanın etkisiyle, bilgi ve haberler hızla yayılabilir ve kontrol edilmesi zor olabilir, bu da post-truth ortamının yayılmasına katkıda bulunur.
  • Bu kavram, bilgiye ulaşmanın ve paylaşmanın kolaylaştığı bu çağda, gerçeklikle ilgili anlaşmazlıkların ve çatışmaların artmasıyla öne çıkar. Post-truth dönemi, toplumda güvenin sarsılmasına, siyasi kutuplaşmanın derinleşmesine ve kamuoyunun manipülasyonuna katkıda bulunabilir.

Bu tanımlamalarda ilgimi çeken nokta, bilgiye erişimin kolaylaşmasıyla, bilgi kirliliği, yanlış bilgilendirme ve manipülasyonun artmasına ve sosyal medyanın etkisiyle bu bilgilerin hızla yayılıp kontrol edilemez duruma gelmesidir. Bunun sonucu olarak da “hakikat sonrası” ortamın yayılması kaçınılmaz olacaktır. Sosyal medyada oluşan bu algı sonuçta bireylerin algılarının değişimine ve olmayan öğrenmelere neden olabilecektir. Bu girişten sonra galiba nasıl öğreniyoruz sorusu kritik bir önem kazanıyor. Nedenine gelince Eğitim-Öğretim ortamlarında asıl soru bireyler olarak nasıl öğreniyoruz sorusuna verdiğimiz cevaplarda gizli. Bu “Öğrenme” tanımı da güncel değişimlerden payını alıyor ve zamanın ruhuna uygun değişik Öğrenme Teorileri Eğitim-Öğretim ortamlarında kullanılmaya çalışılıyor. Aşağıdaki şeklide günümüzde Öğrenme alan yazınında yer alan Öğrenme Teorilerini görebilirsiniz.

Şekil biraz kalabalık görünse de burada ismi geçen bütün teoriler aslında temelde üç radikal değişim sonucu karşımıza çıkmışlardır. Behaviorism-Cognitivism-Constructivism. Dördüncü değişimi (Perceptionism) ben ekledim, nedeni ise yukarıda bahsetmeye çalıştığım “Hakikat Sonrası Dönem”.

Perceptionism (Algıcılık): Algıcılık, fenomenoloji geleneğinde gelişmiş bir felsefi ve psikolojik yaklaşımdır. Algıcılık, insanların çevrelerinden aldıkları duyusal bilgileri nasıl algıladıklarını, işlediklerini ve yorumladıklarını inceleyen bir perspektifi ifade eder. Bu yaklaşım, bilincin içsel deneyimlerine odaklanır ve bireyin çevresini nasıl algıladığı ve yorumladığı üzerine odaklanır. Daha çok psikoloji alanında çalışmaların yapıldığı bir alan Algıcılık akımının temelini oluşturan Algı (Perception) Algı, duyu organlarımız aracılığıyla dış dünyadan gelen duyusal bilgilerin işlenmesi ve yorumlanması sürecidir. Algı, çevremizdeki nesneleri, olayları, sesleri, kokuları ve dokunsal duyumları fark etmemizi ve anlamlandırmamızı sağlar. Bu süreç, duyularımızın aldığı bilgileri beyinde işlememizi ve bunlara anlam atamamızı içerir. Algı, insan deneyiminin temel bir parçasıdır ve bireyin çevresini anlaması ve etkileşimde bulunması için kritik öneme sahiptir. Sonuç olarak sosyal medyadan gelen ve hızla yayılan gerçek sonrası bilgi? Bizlerde yeni bir öğrenme şeklinin oluşmasına neden olabilecektir? Eğer bu sav doğru ise yukarıdaki şekilde şematik olarak verilen yeni paradigma “Perceptionism”e merhaba diyebiliriz. Kısaca var olan bilgimizi tazelemek istersek;

Davranışçı Yaklaşım (Behaviorism): bu yaklaşıma göre öğrenme “davranışlarımızda oluşan ve gözlemlenen değişimlerle”  açıklanmaktaydı. Eğer öğrenme ortamı çok iyi tasarlanıp, uygun öğrenme materyalleri kullanılacak olursa bireyden bağımsız olarak öğrenmenin gerçekleşeceği düşünülüyordu. Bireysel farklar ve sosyal çevre ile etkileşim ikinci plandaydı

Bilişselci Yaklaşımda (Cognitivism): öğrenme “Bilgideki değişim olarak tanımlanmaktaydı. İnsanları bilgisayardakine benzer şekilde bilgiyi sakladıkları şekilde kısa süreli, uzun süreli hafızada bilgiyi saklamaları üzerine kurgulanmış bir şekilde öğrenme bilgideki (bilgisayardaki veri saklama) değişim olarak tanımlanıyordu. Bilgi herkes için aynıydı kişisel farklar vardı, sosyal çevre vurgusu vardı. Fakat öğrenilen şey aynıydı.

Oluşturmacı/Yapılandırmacı (Constructivist) Yaklaşımda ise Öğrenme “Anlam verme” olarak tanımlanıyordu ve bu anlam geçmiş bilgiler, sosyal çevrenin etkisiyle tamamen bireysel olarak gerçekleştiriliyordu. Sosyal çevrenin anlam verme işinde oldukça etkili olduğu vurgulanıyordu.

Algıcılık (Perceptionism)  yaklaşımında ise öğrenmeyi “algıdaki değişim” olarak tanımlayabiliriz. Bireyden bağımsız olarak tamamen sosyal çevrede hakikat sonrası ortamın kurgusuyla oluşturulan algı artık bireylerin yeni öğrenmelerinin temelini oluşturacak gibi görünüyor.

Algıcılık ortamında bireylerin öğrenmesini etkileyen unsurları şu başlıklar altında toplayabiliriz.

  1. Aktif Katılım (Active Engagement): Sosyal ağların aktif kullanıcısı olmak.
  2. Anlamın İnşası (Construction of Meaning): Sosyal çevrede oluşturulan hakikat sonrası algıları bireyler, kendi deneyimleri ve zihinsel çerçeveleri ışığında yorumlar, daha derin bir anlayış oluşturmak için mevcut bilişsel yapılarına entegre ederler.
  3. Sosyal Etkileşim (Social Interaction): Algıcılar, öğrenmede sosyal etkileşimin önemini kabul ederler. Akranlar, öğretmenler ve daha geniş topluluklarda etkileşimde bulunmak bilginin birlikte anlamlandırılması için fırsat oluşturur. Sosyal etkileşimler, öğrencileri hakikat sonrası ortamda oluşturulan yapay gerçeklerin öğrenilme deneyimlerini artıracaktır.

Aslında, Eğitim-Öğretim ortamlarımızı çok yakından etkileyecek olan bu yapay zeka destekli ortamlar iyi amaçlar için kullanılabileceği gibi hiç istenmeyen sonuçlara da neden olabilecek potansiyele sahip görünmektedir. Eğitim, öğrencilere eleştirel düşünme becerileri kazandırmayı, bilgiye açık ve doğru bir şekilde ulaşmalarını sağlamayı ve bilgiye dayalı kararlar almalarını teşvik etmeyi amaçlar. Post-truth ise doğru bilgiye ve gerçekliğe dayalı olmayan, duygusal ve ideolojik manipülasyonları içeren bir yaklaşımı temsil etmektedir. Eğitimde, öğrencilere bilimsel yöntemlerle düşünme, kanıtlara dayalı kararlar alma, bilgiyi eleştirel bir şekilde değerlendirme ve yanıltıcı bilgilendirmeleri tanıma gibi becerilerin kazandırılması önemlidir. Post-truth, bu temel becerilerin gelişimine ve bilgiye dayalı bir toplumun oluşturulmasına zarar verebilir. Öğrencilere medya okuryazarlığı, bilgiyi sorgulama, doğru bilgiyi ayırt etme ve manipülasyonu tanıma gibi konularda eğitim vermek önemlidir. Bu sayede, öğrenciler post-truth taktiklerini tanıyabilir ve eleştirel düşünme becerilerini kullanarak doğru bilgiye ulaşabilirler.

Peki, bu ortamları faydalı olarak nasıl kullanabiliriz ya da bu ortamların faydalı kullanım alanları olabilir mi? Evet, asıl cevaplanması gereken soru bu galiba. Öğrenme için yeni bir ortam koşulu oluştuğunu “Hakikat Sonrası” dönem sayesinde görmüş ve deneyimlemiş olduğumuzu aklımızda tutacak olursak. Öğrencilerin artık bundan önceki Endüstri Devrimleri neticesinde şekillenmiş olan okul kavramından başka bir paradigmaya evrildiğini söyleyebiliriz. Artık bildiğimiz okul kavramının yerini “Benim Okulum Bulutta” kavramı almakta, daha önce bildiğimiz sınıfların yerini sosyal medyada oluşturulan ve aynı sokak, semt, şehir, ülke kısıtı bulunmayan sınıflarda her türlü dijital aracın yaygın olarak kullanılabildiği yer, mekan ve zaman bağımsız olarak yaratılan öğrenme ortamları almaktadır. Artık bütün öğrenmeler bu sanal ortamlarda yapay zeka araçlarının yaygın kullanımıyla bilmeye çabalayan değil bilgiye anında erişebilen bireylerin bu bilgileri kullanarak üretici olabilecekleri bir eğitime doğru evrilmektedir. PowerPoint çağına elveda demenin zamanı çoktan geçti, çoktan seçmeli soruların cevaplarını ezberletme geçmiş dönemde kaldı. Artık demir almak zamanı geldi bu limandan ????Bilmek yetmez yapabilmek gerekir…..

Kaynaklar:

Aklımda Kalanlar!: Endüstri devrimi okullarının sonu mu? (myozden.blogspot.com)

Schrödinger’in kedisi – Vikipedi (wikipedia.org)

Benim Okulum Bulutta

Endüstri Devrimleri ve Yakın Gelecek?

Yakın tarihimizde Endüstri Devrimlerinde olan değişimler ve bunların yaşamımıza olan etkilerini anlayabilmek için neler değişmiş kısaca bir bakalım. Özellikle, son iki yüz yıl içinde gerçekleşen endüstri devrimlerinde oluşan değişimler yaşamımızı derinden etkilediği için buna bağlı olarak sahip olduğumuz paradigmalarda da değişimler gerçekleşmiştir.

Birinci endüstri devrimi, 18. yüzyılın sonlarında buhar makinalarının kullanılmaya başlamasıyla şekillenmiş ve 20. Yüzyılın başlarına kadar etkisini göstermiştir. Buhar gücünün makinalarda kullanılmasıyla üretim artmış üretim artışı ise fiziksel iş gücüne olan talebi artırmış bu aletleri kullanmak için gerekli olan basit beceri sahibi olmak önemli hale gelmiştir. İkinci endüstri devrimi ise elektrik gücünün kullanılmasıyla 20. Yüzyıl başlarında başlamış ve 70’lere kadar devam etmiştir. Bu dönemim en önemli özelliği seri üretim ve iş gücünün özelleşmesi olarak ortaya çıkmıştır. Üçüncü endüstri devrimi ise bilgisayarların üretimde otomasyon amacıyla kullanılmasıyla şekillenmiştir. Bilgisayar kullanımın, nesnelerin İnternet’inin yaygınlaşması ve siber-fiziksel sistemlerin kullanılmaya başlamasıyla içinde bulunduğumuz dördüncü endüstri devrimi şekillenmeye başlamıştır. Bu son endüstri devriminin en çarpıcı sonucu son dönemlerde artan bir şekilde tartışılmaya başlanan yapay zeka (YZ) (Artificial Intelligence, AI) ve  insanlara çip yerleştirilmesi gibi çok büyük değişimlere neden olabilecek uygulamalar şeklinde söylenebilir. “..Bu alanın lideri Elon Musk 28 Ocak 2024 günü yaptığı açıklamada, Neuralink’in çipini ilk kez bir insana yerleştirdiğini ve hastanın beyninden gelen elektrik sinyallerini tespit ettiğini söyledi. Altı yıllık bir çalışmanın bu erken aşaması, teknolojiyi güvenli ve kullanışlı hale getirmek için çok uzun bir yolda bir adımdır..”(CNET,2024). Önümüzdeki dönemde bu ve bunun benzeri bir çok haberle karşılaşmamız çok şaşırtıcı olmayacaktır. İnsan vücuduna yerleştirilecek olan bu çiplerin yapay zekayı eş zamanlı kullanımı sonucunda günümüz insanı (Homo sapiens) ne kadr rekabet edebilecek bunu yaşayıpm hep birlikte göreceğiz. Bu insan-robot kırması yeni insansılar (HuBOT’lar) ile Homo sapiens’in başa çıkması zor gibi görünüyor ????  Aslında, silisyum tabanlı sıfır ve birlerden oluşan bir dili kullanan ve sıfırla beş voltu sadece iki farklı durum olarak anlayabilen bilgisayarların avantajı bu işi çok hızlı yapabilmelerinden kaynaklanıyor. Ben geleceği şekillendirme işinde silisyum (bilgisayar sistemlerinde yagın) yerine karbon tabanlı (bildiğimiz bütün canlı sistemlerde yagın) sistemlerin daha tehlikeli olabileceğini ve bundan sonraki endüstri devrimlerinin bu çerçevede gelişeceğini düşünüyorum (Silisyum-Karbon?).

Evet, bence beşinci endüstri devrimi Karbon tabanlı bilgisayarları (canlı türevleri) konuşmaya başladığımızda başlayacak ve bunun sonuçları çok daha karmaşık olacak gibi görünüyor. İnsan genomun değiştirilemeye başlamasıyla ortaya çıkacak yeni türler sırasıyla Recombinant Human, Homo artificialis (yapay insan ) veya Homo hybritus (hibrit insan) olabilir mi? Aklıma, kartallar gibi kilometrelerce yüksekten görme becerisi olan, kokuyu aynı şekilde alma becerisine sahip, bizim duyma becerilerimizin algılayamadığı kadar hassas duyma becerisine sahip, göremediğimiz dalga boylarını görebilen kısacası şu anki duyu organlarımızla farkında olmadığımız bir dünyaya anlam verebilecek bir canlı türüyle başa çıkmak pek olmasa gerek. HuBOT dediklerimizin etkisini kırmak daha kolay gibi elektrik bağlantısı ve uydulara verilecek zararla bu tür iletişim sayesinde avantaj elde edenleri elemek kolay ama günümüz insanının değişimiyle ortaya çıkacak bu süper becerili insansılarla mücadele çok zor olacaktır.

Kaynaklar:

 

HTML5, CSS3 ve JavaScript ile Mobil Uygulama Oluşturma (Trabzon-UZEM)

Dersin İçeriği: Bu dersin amacı web tasarımının temellerini uygulamalı şekilde HTML, CSS ve JS teknolojilerini kullanarak anlatmak ve hazırlanan web sitelerinin mobil uygulama olarak dönüşümü sağlamaktır.HTML5 web tasarım ve düzenleme sürecinde kullanılan en temel teknoloji olarak karşımıza çıkmaktadır. HTML5 bir web standardı sunarak web tarayıcılarında içeriği (metin, resim yada yazı) daha önceden tasarlanmış şablonlarda sunmamızı sağlar. Pek çok tasarım unsuru HTML5 kullanılarak tanımlanır. Fakat HTML5 kullanarak oluşturulan sayfa içerikleri çok durağan ve tek tip olduklarından ancak CSS kullanımı bu sayfaların tasarımlarını değiştirmek mümkün olmaktadır. HTML5 ve CSS’in ortak kullanımı bu anlamda tasarım süreçlerinde büyük katkı sağlamaktadır. Bu ikiliyle birlikte JavaScript kullanımıyla daha etkileşimli ve zengin içerikler hazırlamak mümkün olmaktadır. Bu eğitim sonucunda, HTML5, CSS ve JavaScript’in bir arada kullanımı ile oluşturulacak olan web sayfalarının mobil uygulamaya dönüşümü yapılacak ve geliştirildiği platforma uygun olan play store’a yüklenecektir. WEB Uygulamalarının Mobil uygulamaya dönüştürülmesi amacıyla Apache-Cordova platformu kullanılacaktır. Apache-Cordova, geliştiricilerin HTML, CSS ve JavaScript kullanarak mobil uygulamalar oluşturmasına olanak tanıyan bir çerçevedir. Bu platform kullanılarak iOS ve Androidiçin mobil uygulamalar geliştirmek mümkün olmaktadır. HTML, CSS ve JavaScript dilini biliyorsanız bu platformu kullanarak uygulama oluşturmaya hazırsınız demektir. Apache-Cordova’yı kullanarak, telefonun kamera, coğrafi konum, medya, SMS, kişiler ve diğerleri gibi işlevlerine erişebilirsiniz. Ayrıca, Cordova kullandığınızda temel olarak, aynı uygulamayı birden çok platformda oluşturmak için ek araçlar ve diller kullanmanız gerekmez ve dolayısıyla zamandan ve kaynaklardan tasarruf etmeniz mümkün olacaktır

Uygulama Örnekleri:

https://myodemoemlak.netlify.app

https://myoyoutube.netlify.app

https://bouncingballsmyo.netlify.app

Cuma, Ocak 12, 2024

Gerçek tehlike “HuBot”lar olabilir mi?

Merhaba:


Listen to the the audio file

Uzun bir aradan sonra aklıma takılan bir soruyu sorup, olası cevabı konusunda yazmak istedim. Günümüzün önemli konularından birisi belki de en önemlisi yaşamımızı kökten değiştirmeye başlayan Yapay Zeka (AI) uygulamaları. Bu uygulamaların kerametleri konusunda her gün yeni bir şaşırtıcı örnek hızla yaşamımıza girmeye başladı. Bu hızlı tanışmalar hızla şimdiye kadar edindiğimiz alışkanlıkları kökten sarsıyor. Bunlar arasında en ilginç olanları arasında ChatBot (Chat+roBot’un kısaltması) uygulamalarını söyleyebiliriz. Örneğin, ChatGPT,  Google Bard vb. gibi açık uçlu dil modelini kullanarak insanlarla sohbeti teşvik etmek için tasarlanmış yapay zeka chatbotlarıdır. 

Bu örneklerle yapabildiklerimizi düşündüğümüzde endüstri devrimleri sonucunda şekillenenen “Bilmeyi kutsayan” öğrenme/yaşam ortam ve uygulamalarının artık sorun olmaktan çıktığını söylemek çok abartılı bir öngörü olmasa gerek. Önümüzdeki dönem “Bilgiye” bu kadar kolay ulaşma sonucunda bu bilgiyi hızla kullanabilme becerisine sahip bireylerin çağı olacaktır. 

Bu durumda yeni soru İnsan olarak bu araçları en etkin olarak nasıl kullanabileceğimize doğru evrilecektir. 

Kısaca söylemek gerekirse güncel hayat problemlerini çözmeye başladığımızda yapay zekaya eşzamanlı erişebilmek insan potansiyelini hayallerimizin ötesinde artırabilecektir. 

Bunun gerçekleşmesi bu tür yapay zeka uygulamalarının insan zekasıyla eş zamanlı olarak çalışmasıyla olabilir mi? 

Doğumdan sonra insanlara yerleştirilecek olan yongalar bu işi yapabilir mi?  90’ların sonunda verdiğim derslerde öğrencilerime bahsettiğim ZENTIUM adını verdiğim yongalar bu işi yapabilir mi?☺️ 

Bu noktadan devam edecek olursak bu yeni insan türünü artık Homo Sapiens olmaktan çıkarıp “HuBot” (HUman + roBOT) olarak adlandırabilir miyiz?

Günümüzün çok tartışılan konularından birisi yapay zekanın tehlikeleri üzerine yoğunlaşıyor ve bu konudaki kaygılar bence böyle bir gelişmeye neden olursa sorun büyük gibi görünüyor. 

Gerçekleşecek ilk HuBot, Homo Sapiens’i diğer insansılar gibi tarihin derinliklerine gömebilir mi? işte asıl soru bu, cevap için hazır mıyız? Sorması benden cevap için yukarıda isimlerini verdiğim açık uçlu dil modellerini kullanarak insanlarla sohbeti teşvik etmek için tasarlanmış yapay zeka chatbotlarını kullanabilirsiniz. 

Kolay gelsin.

M. Yaşar Özden

12/1/2024

Cuma, Mart 17, 2023

ChatGPT-4’ün Olası Özellikleri (20 tane)

Merhaba;

Aşağıdaki yazı, 20 Possible Features of ChatGPT-4 (chatgpt4.ai) adresinden Türkçeleştirilmiştir.

Bu yazıda, OpenAI dil modelinin bir sonraki yinelemesi olan ChatGPT'nin heyecan verici olası özelliklerini keşfedeceğiz. ChatGPT-4, tahmine dayalı analizden otomatik zamanlama ve proje değerlendirmesine kadar, AI asistanlarıyla etkileşim şeklimizde devrim yaratmaya hazır görünüyor.

ChatGPT-4'ün Olası Özelliklerini Keşfedelim.

1. Kullanıcıların daha etkili ve verimli bir şekilde yazmalarını sağlayacak yerleşik bir yazıcı özelliği.

2. Kullanıcıların gelecekteki olayları tahmin etmelerini ve buna göre plan yapmalarını sağlayacak tahmine dayalı analiz.

3. Görevleri ve programları yönetme zahmetini ortadan kaldıracak otomatik zamanlama.

4. Kullanıcıların projelerini daha doğru bir şekilde değerlendirmelerine yardımcı olacak yarı otomatik proje değerlendirmesi.

5. Kullanıcıların kaynakları daha verimli bir şekilde tahsis etmesini sağlayacak otomatik kaynak ayırma.

6. Kullanıcıların görevlerini daha etkili bir şekilde önceliklendirmelerine yardımcı olacak otomatik önceliklendirme.

7. Kullanıcıların hedeflerini ve son teslim tarihlerini karşılamasını sağlayacak otomatik kalite kontrolleri ve doğrulamalar.

8. Kullanıcının özel ihtiyaçlarına ve giriş değişkenlerine uyacak şekilde uyarlanacak kişiselleştirilmiş şablonlar.

9. Kullanıcı arayüzü 80:20 (CLI ve GUI) oranına sahip olacak ve kullanıcıların düz bir CLI benzeri kullanıcı arabirimini veya boşluklar, klasörler, listeler ve görünümler içeren bir GUI aracılığıyla modelle etkileşime girmesine olanak tanınacak.

10. Kullanıcıların profesyonellik, mizah, katılık, hiciv, ironi, alaycılık, dürüstlük, dürüstlük, dürüstlük, görünür AI avatarı, aksan, ton, avatarın demografisi ve tekil ve çoklu avatarlar dahil olmak üzere AI'nın varsayılan ayarlarını özelleştirmelerini sağlayacak yapılandırma sağlanacak.

11. Metni otomatik olarak durağan görüntülere, kısa videolara, seslere ve sanal simülasyonlara dönüştüren Otomatik Yeniden Biçimlendir özelliği.

12. Verilerin, bilgilerin ve içeriğin otomatik olarak yeniden yapılandırılması, organizasyonu ve bilgiye erişimi geliştirecektir.

13. Bir kuruluşun veya ekibin bilgisinin otomatik merkezileştirilmesi, birleştirilmesi ve konsolidasyonu, otomatik bir yardım veritabanı ve sohbet robotu oluşturulması.

14. İçerik ve raporların otomatik olarak oluşturulması.

15. Verilerin otomatik olarak kaydedilmesi, izlenmesi, ölçülmesi, puanlanması, hesaplanması, raporlanması, analiz edilmesi, yarı rafine edilmesi, yeniden şablonlanması, paylaşılması ve arşivlenmesi.

16. Belirli iş akışlarını, adımları ve kalite standartlarını zorunlu kılacak ve fiziksel eyleme izin vermeden önce başarılı sanal simülasyonlar gerektirecek şekilde yetkilendirme.

17. Kullanıcıların bilinçli kararlar vermelerine yardımcı olacak destekli karar verme mekanizması.

18. Strateji oluşturma ve karmaşık kavramları daha basit terimlere ayırma için yardımlı beyin fırtınası.

19. Gelişmiş iletişim için Doğal Dil İşleme. ChatGPT-4, doğal dili daha insan benzeri bir şekilde anlamasını ve yanıtlamasını sağlayan gelişmiş NLP yetenekleriyle birlikte gelebilir.

20. Sürekli iyileştirme için entegre Makine Öğrenimi özellikleri. ChatGPT-4, kullanıcı etkileşimlerinden öğrenen ve zaman içinde performansını sürekli olarak artıran entegre bir ML sistemi ile daha da gelişmiş hale gelebilir.

ChatGPT-4'ün kesin özellikleri hala geliştirilme aşamasında olsa da, bu AI aracının oyunu değiştirme ve yeni bir akıllı asistan çağını başlatma potansiyeline sahip olduğu açıktır.

Kaynak: https://chatgpt4.ai/possibilities-of-chatgpt-4/